وحى آمد ســـــوى موسـى از خـــــدا بنده مــــــــــا را ز ما كـــردى جدا
تو براى وصـــــل كـردن آمـــــــــدى نه براي فصـــــــل كــردن آمـــدى
هـــــر كســـــــى را ســـيرتى بنهادهام هـــــر كسى را اصـــطلاحى دادهام
در حقِ او مــــــــدح و در حقِ تــو ذم در حقِ او شـهد و در حقِ تو ســــم
ما بـرى از پاك و ناپاكـــــــى همــــه از گـــــرانجانى و چالاكى همـــــه
مـــــا بيرون را ننگــريم و قـــــــال را ما درون را بنگــــــريم و حــــال را
موســـــــيا آداب دانان ديگــــــــرند ســـوخته جــان و روانان ديگــــرند
ملتِ عشق از همه دينها جداســـــت عاشــقان را ملت و مذهب خداسـت
در اينجا به يك نكتهء بسيار جالب كه بسياري از شارحان مثنوي تماس نگرفته اند، اشاره كرده است. اين دو بيت آخر، جان اين حكايت است و براي بيان اين مسئله مولانا ابيات متعدد را رديف ميكند تا به اصل و شيرهء مطلب ميرسد. مقام (سوخته جان و روانان) را مولانا معرفي ميكند كه بالاتر از همه مقام هاست. يكي موسي شناس و آداب دان است كه به عقل و فراست موسي را ميشناسد و از طريق او خدا را، اما يكي سوخته جان و رواني است كه خدايش را به نوع خود مي پرستد، دوست دارد و با او عشق ميورزد و همه هستي خود را در راه او فدا ميكند و به زبان و اصطلاح خود با خداي خود چنين نوحه را سر ميدهد:
اي فـــداي تو همــه بز هـــاي من اي بيادت هي هي و هـــيــــهـــاي من
تو كجايي تا شــــوم من چاكـــرت چاروقـــت دوزم كنم شــــانه ســـرت
چاروقت دوزم شپش هايت كُشـــم شــــير پيشــــــت آورم اي محــــتشم
گــــر تو را بيمـاري يي آيد به پيش من تو را غمخوار باشم همچو خـويش
شبان از ملت عشق است، دين و مذهب را نمي شناسد، دين و مذهب او خدايش است و هرچه دارد فداي او ميكند و زيباتر از اين كه با نهايت قدسيت و عشق و خلوص نيت از خدايش كه معشوق بي همتاي او است، ياد ميكند و بالاخره، مولانا كام جان و روان ما را با اين شكرِي از عشق و عرفان شيرين ميسازد.
سميع رفيع، .. جرمني